Europees kaderakkoord grensoverschrijdend telewerk: impact uitspraak Europese Hof van Justitie in het Moguntia arrest
Gelet op de toename van het telewerk volgend op de Covid-19 pandemie, hebben de EU Lidstaten, Liechtenstein, Noorwegen en Zwitserland in juni 2023 een kaderakkoord gecreëerd. Dit kaderakkoord heeft tot doel te voorkomen dat een werknemer van socialezekerheidsstelsel moet veranderen wanneer het land van verblijf van waaruit hij telewerkt verschilt van het land waar de werkgever is gevestigd. Dit Kaderakkoord is op 1 juli 2023 in werking getreden (voor meer informatie hierover verwijzen we naar onze nieuwsbrief van 12 oktober 2023).
1. Principes
Volgens de regels van de Europese Verordening 883/2004 met betrekking tot gelijktijdige tewerkstelling in meerdere Lidstaten, leidt substantieel telewerk (minstens 25% van de arbeidstijd) in de Lidstaat waar de werknemer woont ertoe dat de werknemer onderworpen is aan het sociale zekerheidsstelsel van zijn woonstaat. Daardoor moet de werkgever die gevestigd is in een andere Lidstaat dan de woonstaat van de werknemer een voor hem “vreemd” sociaal zekerheidstelsel toepassen.
Om dit te vermijden, voorziet het Kaderakkoord in de mogelijkheid om het sociaal zekerheidsstelsel toe te passen van de Lidstaat waar de werkgever is gevestigd, onder meer op voorwaarde dat:
- de werknemer minimum 25% en maximum 49,99% van zijn arbeidstijd telewerkt in zijn woonstaat;
- de werknemer niet gewoonlijk (meer dan 5% van zijn arbeidstijd) werkt in een andere Lidstaat dan zijn woonstaat of de Lidstaat waar de werkgever gevestigd is;
- werkgever en werknemer akkoord gaan om deze afwijkende optie toe te passen;
- de twee betrokken Lidstaten het kaderakkoord hebben ondertekend.
2. Impact van professionele activiteiten in derde landen op het 49,99% plafond
Tot voor kort verdedigden de Belgische sociale zekerheidsinstellingen (“RSZ”) het standpunt dat professionele activiteiten uitgevoerd in derde landen niet in aanmerking moesten worden genomen bij het berekenen van het 49,99% plafond onder het Kaderakkoord.
Bijvoorbeeld: het Kaderakkoord kon toegepast worden indien een in België wonende werknemer 40% telewerkte in België, 50% werkte in Nederland voor zijn Nederlandse werkgever en 10% zakenreizen ondernam naar de Verenigde Staten van Amerika. Omdat het Amerikaans deel niet in aanmerking werd genomen door de Belgische RSZ, werkte de werknemer enkel in België en Nederland en bedroeg het herberekende Belgische telewerk deel 44,4%. Daardoor was het basis van het Kaderakkoord mogelijk om het Nederlandse sociale zekerheidsstelsel toe te passen.
De RSZ heeft dit standpunt evenwel moeten herzien naar aanleiding van het Moguntia arrest van het Europees Hof van Justitie in december 2025. In dit arrest oordeelde het Hof van Justitie dat beroepsactiviteiten die gewoonlijk (meer dan 5% van de arbeidstijd) verricht worden in derde landen én die verband houden met de activiteiten in de EU, ook meegeteld moeten worden.
Toegepast op het bovenstaande voorbeeld: het Kaderakkoord kan niet langer toegepast worden omdat de werknemer gewoonlijk werkt in de Verenigde staten van Amerika, een ander land dan de Lidstaat waar de werknemer woont of de Lidstaat waar de werkgever is gevestigd. Bijgevolg moet met onmiddellijke ingang het Belgische sociale zekerheidsstelsel worden toegepast in dergelijke situatie.
3. Conclusie
Het Moguntia arrest beperkt het toepassingsgebied van het Kaderakkoord, dat niet langer toegepast kan worden zodra beroepsactiviteiten die meer dan 5% van de totale arbeidstijd vertegenwoordigen (met inbegrip van frequente zakenreizen), worden verricht in derde landen.
Het is dus aangewezen om het arbeidspatroon van uw grensoverschrijdende (tele-)werkers te analyseren en na te gaan of het Moguntia arrest impact heeft op het toepasselijke sociaal zekerheidsstelsel.
Aarzel niet om contact met ons op te nemen via legal@pro-pay.be indien u meer informatie wenst.
