Auteursrechten opnieuw op de kaart – wat verandert vanaf 2026?
Achtergrond
Werknemers met een functie waarin creativiteit centraal staat en waarvan het werk auteursrechtelijk beschermd is, kunnen al geruime tijd onder bepaalde voorwaarden genieten van een sociaalrechtelijk en fiscaal gunstige behandeling voor een deel van hun inkomen wanneer zij hun rechten overdragen of in licentie geven aan hun werkgever.
Dit regime werd in het verleden ruim toegepast, onder meer binnen de IT-sector. In 2023 nam de Belgische belastingadministratie echter het standpunt in dat softwareontwikkelaars en programmeurs niet langer in aanmerking kwamen, omdat hun werk onvoldoende creativiteit zou vereisen. Deze beperking van het toepassingsgebied werd bevestigd door het Grondwettelijk Hof en leidde tot aanzienlijke rechtsonzekerheid.
Als reactie hierop werd wetgevend ingegrepen om de behandeling van inkomsten uit auteursrechten opnieuw te definiëren, voornamelijk op het vlak van de fiscale behandeling en de toepassingsvoorwaarden.
Herziene voorwaarden (Programmawet van 30 mei 2026)
De Programmawet definieert “auteursrechten” door te verwijzen naar het Wetboek van economisch recht. Bijgevolg blijft het toepassingsgebied beperkt en zijn computerprogramma’s momenteel uitgesloten.
Vanaf 1 januari 2026 worden inkomsten uit auteursrechten als roerend inkomen beschouwd (en niet langer als beroepsinkomen), op voorwaarde dat:
1. Contractuele basis
Werkgever en werknemer sluiten een (bijlage bij de) arbeidsovereenkomst waarin:
- de overdracht of licentie van auteursrechten wordt bevestigd; en
- een marktconforme vergoeding wordt vastgelegd.
Als alternatief kunnen de specifieke voorwaarden ook opgenomen worden in een ondernemings-CAO, mits de arbeidsovereenkomst enkel algemene bepalingen bevat.
2. Plafonds van de vergoeding
De vergoeding:
- bedraagt maximaal 30% van het totale bezoldigingspakket; en
- is begrensd tot EUR 77.220 per jaar (bedrag 2026).
3. Mechanisme van gemiddelde over vier jaar
Daarnaast geldt een bijkomende beperking via een gemiddelde over de vier voorgaande jaren: de gemiddelde jaarlijkse vergoeding uit auteursrechten over deze periode mag niet hoger zijn dan 77.220 EUR (bedrag van toepassing voor 2026).
Dit mechanisme heeft voornamelijk tot doel een buitensporige of steeds toenemende toepassing van de regeling in de tijd te vermijden.
Fiscale en sociale behandeling
Wanneer aan deze voorwaarden is voldaan:
1. Sociale zekerheid
De inkomsten uit auteursrechten zijn vrijgesteld van sociale zekerheidsbijdragen.
2. Kostenforfait of werkelijke kosten
Werknemers met een gewoon kunstwerkattest of een kunstwerkattest plus (dus niet het starterattest) genieten een forfaitaire kostenaftrek van:
- 50% op de eerste schijf van EUR 20.590;
- 25% op de schijf van EUR 20.590,01 tot EUR 41.180 (bedragen 2026).
Werknemers zonder dergelijk attest kunnen hun werkelijke kosten aftrekken, op voorwaarde dat zij kunnen aantonen dat deze specifiek verband houden met het verkrijgen van inkomsten uit auteursrechten.
3. Belastingheffing
Voor inkomsten betaald vanaf 10 juni 2026 geldt een roerende voorheffing van 15% op het netto-inkomen na aftrek van kosten.
Voor inkomsten betaald vóór deze datum moet de belastingplichtige deze opnemen in de aangifte personenbelasting; ook daar geldt een tarief van 15%.
4. Administratieve verplichtingen
De werkgever moet de inkomsten en de ingehouden voorheffing vermelden op fiche 281.45. De werknemer dient deze op te nemen in zijn/haar aangifte personenbelasting, waarop ook gemeentelijke opcentiemen van toepassing zijn.
Wat met de IT-sector?
De Programmawet wijzigt niets aan de definitie van auteursrechtelijk beschermd werk, waardoor computerprogramma’s buiten het toepassingsgebied bleven.
Dit probleem wordt verholpen via de Wet tot hervorming van de personenbelasting. Deze Wet, die door het Parlement werd goedgekeurd in de nacht van 9 juli 2026, voorziet in een uitbreiding van het gunstregime naar computerprogramma’s, op voorwaarde dat deze openbaar worden gemaakt of gereproduceerd.
Deze Wet moet nog gepubliceerd worden in het Belgisch Staatsblad. Zodra dit gebeurd is, zal de uitbreiding tot de IT-sector met terugwerkende kracht gelden vanaf 1 januari 2026.
Op sociaalzekerheidsvlak blijft er echter onzekerheid: er zijn momenteel geen aanwijzingen dat de vrijstelling van sociale zekerheidsbijdragen ook zal worden uitgebreid naar inkomsten uit computerprogramma’s.
Besluit
Het nieuwe wettelijke kader brengt meer structuur in de voorwaarden en beperkingen van de auteursrechtenregeling, onder meer door de invoering van plafonds en antimisbruikmechanismen.
Er blijven echter nog onzekerheden bestaan, in het bijzonder met betrekking tot de behandeling inzake sociale zekerheid in de IT-sector.
Een analyse per situatie blijft daarom noodzakelijk om te bepalen of de regeling met voldoende rechtszekerheid kan worden toegepast.
Heeft u vragen of wenst u bijkomende informatie? Neem gerust contact op via tax@pro-pay.be.
