Hervormingen Vlaams opleidingsverlof vanaf 1 september 2026: wat zijn de belangrijkste wijzigingen?
Het Vlaams opleidingsverlof ondergaat vanaf 1 september 2026 een grondige hervorming. Met deze wijzigingen wil de Vlaamse regering het systeem sterker richten op opleidingen die de inzetbaarheid van werknemers verhogen en inspelen op de behoeften van de arbeidsmarkt. Zo wijzigen de voorwaarden voor opleidingen die recht geven op Vlaams opleidingsverlof, worden bepaalde opleidingen uitgesloten, veranderen de regels rond het aantal uren opleidingsverlof en wordt de terugbetalingsregeling voor werkgevers aangepast. In deze nieuwsbrief zetten we de belangrijkste wijzigingen op een rij.
Focus op arbeidsmarktgerichte opleidingen
De Vlaamse regering legt met deze hervorming een sterkere nadruk op arbeidsmarktgerichte opleidingen. Enkel opleidingen die aan een aantal voorwaarden voldoen, kunnen nog recht geven op Vlaams opleidingsverlof (hierna: VOV). Zo moet de opleiding behoren tot een afgebakende categorie, een minimale omvang hebben van minstens 32 contacturen per jaar of 3 studiepunten, georganiseerd worden door een geregistreerde dienstverlener en geregistreerd zijn bij het departement. Om aan de minimumvoorwaarde van 32 contacturen te voldoen, kunnen voortaan enkel nog modules die tot dezelfde opleiding behoren worden samengevoegd.
De focus verschuift daarbij duidelijk naar opleidingen die de inzetbaarheid van werknemers verhogen. Zo blijven onder meer bepaalde taalopleidingen, STEM-opleidingen en trajecten die leiden tot een eerste diploma secundair onderwijs in aanmerking komen voor VOV.
Voor bedrijfsinterne opleidingen zal vanaf 1 september 2026 een gunstig preadvies van het Departement Werk vereist zijn. De werkgever moet dit preadvies aanvragen via een elektronisch formulier. Een opleiding wordt beschouwd als een bedrijfsinterne opleiding wanneer zij uitsluitend toegankelijk is voor werknemers of uitzendkrachten met een bepaald functieprofiel en/of uitsluitend gericht is op de huidige functie, en/of wordt gegeven door een instructeur, opleider of begeleider die werkzaam is binnen dezelfde onderneming.
Daarnaast wordt werkplekleren voortaan expliciet opgenomen in de regelgeving. Het gaat om een opleidingsvorm waarbij de arbeidssituatie zelf de leeromgeving vormt. Om in aanmerking te komen voor VOV moet onder meer vooraf een opleidingsplan worden opgesteld en een werkplekbegeleider worden aangesteld die instaat voor de begeleiding en opvolging van de werknemer tijdens het leertraject.
Tegelijk verduidelijkt de hervorming welke opleidingen niet langer recht geven op VOV. Zo zijn opleidingen uitgesloten die de werkgever op grond van wettelijke of sectorale verplichtingen moet aanbieden om de werknemer zijn functie te laten uitoefenen, evenals noodzakelijke aanpassingsopleidingen voor de huidige functie. Ook bepaalde leeractiviteiten komen niet langer in aanmerking, zoals de begeleiding van een startende collega, een online aanbod van opleidingsvideo's en lunch-and-learnsessies.
Meer mogelijkheden, maar ook nieuwe beperkingen voor werknemers
Werknemers krijgen vanaf 1 september 2026 opnieuw ruimere mogelijkheden om gebruik te maken van het VOV. Daarnaast worden enkele bestaande maatregelen definitief verankerd in de regelgeving. Zo wordt het recht op maximaal 250 uur VOV per opleidingsjaar structureel verankerd wanneer zowel de werknemer als de werkgever het initiatief nemen voor een opleiding. Concreet gaat het om maximaal 125 uur op initiatief van de werknemer en 125 uur op initiatief van de werkgever.
Voor schooljaar 2025-2026 geldt als voorwaarde dat de werknemer minstens 80% tewerkgesteld is en gemiddeld 28 uur per week werkt. Vanaf 1 september 2026 volstaat opnieuw een tewerkstelling van minstens 50% van een voltijdse betrekking om in aanmerking te komen voor VOV.
Ook de regels rond nauwgezetheid worden aangepast. Een werknemer volgt een opleiding nauwgezet wanneer hij de vereiste aanwezigheidsvoorwaarden naleeft en, indien voorzien, deelneemt aan de eindbeoordeling. Voor opleidingen in het volwassenenonderwijs, EVC-trajecten (Erkennen van Verworven Competenties) en de examencommissie wordt voortaan rekening gehouden met de werkelijke aanwezigheid van de werknemer. Daarnaast geeft het afleggen van examens voor de examencommissie secundair onderwijs en basisonderwijs voortaan recht op 16 uur VOV in plaats van 8 uur. Voor opleidingen waarvoor geen regelmatige aanwezigheid vereist is, blijft de bestaande regeling ongewijzigd.
Een versoepeling geldt niet voor het bestaande cumulverbod met de Vlaamse aanmoedigingspremie waarvoor werknemers in aanmerking kunnen komen wanneer zij tijdskrediet opnemen met het motief ‘het volgen van een erkende opleiding’. Dit cumulverbod blijft behouden en wordt bovendien uitgebreid naar bepaalde maatregelen die de loonkosten van de werknemer of diens vervanger volledig financieren.
Een werknemer kan eenzelfde opleiding voortaan ook nog slechts één keer volgen met behoud van het recht op Vlaams opleidingsverlof. Enkel wanneer het certificaat niet werd behaald omwille van overmacht, kan hierop een uitzondering worden gemaakt.
Strengere controle op opleidingsverstrekkers
De Vlaamse regering voert een strenger toezicht in op opleidingsverstrekkers. De registratie van opleidingen wordt voortaan pas goedgekeurd nadat het departement een controle heeft uitgevoerd.
Opleidingsverstrekkers moeten bovendien hun verplichtingen inzake attestering en registratie nauwgezet naleven. Bij niet-naleving kan eerst een aanmaning volgen. Indien daaraan geen gevolg wordt gegeven, kan het departement de registratie van opleidingen intrekken.
Wanneer een opleidingsverstrekker minstens twee keer zijn administratieve verplichtingen niet naleeft, kan de minister beslissen om de betrokken opleidingen in het volgende schooljaar uit de opleidingsdatabank te schrappen en verbieden dat nieuwe opleidingen van diezelfde verstrekker worden geregistreerd.
Wijzigingen inzake de terugbetaling voor werkgevers
Hoewel er niets wijzigt aan de bestaande aanvraagprocedure voor terugbetaling, brengt de hervorming wel enkele belangrijke wijzigingen mee voor werkgever:
-
Voor bedrijfsinterne opleidingen moet voortaan het preadvies mee worden geregistreerd.
-
Voor de terugbetaling aan de werkgever wordt de voorwaarde van nauwgezetheid niet langer in rekening gebracht. Voortaan wordt de terugbetaling berekend op basis van de uren aanwezigheid in de opleiding of deelname aan de eindbeoordeling waarvoor de werknemer recht heeft op VOV.
-
Voor halftijdse werknemers met een vast uurrooster moeten de opleidingsuren samenvallen met de arbeidsuren volgens het dienstrooster. Deze regeling wordt vanaf 1 september 2026 ook toegepast op werknemers die uitsluitend in het weekend werken.
-
Het forfaitaire terugbetalingsbedrag wordt aanzienlijk verhoogd. Vanaf schooljaar 2026-2027 bedraagt het forfait 24,50 EUR per uur VOV, tegenover 14,91 EUR per uur in schooljaar 2025-2026.
Aangezien deze wijzigingen vanaf 1 september 2026 in werking treden, doen werkgevers er goed aan zich tijdig voor te bereiden en de impact ervan op hun opleidingsbeleid in kaart te brengen.
Wat kan Pro-Pay voor u doen?
Pro-Pay kan u helpen bij het beoordelen van uw opleidingsaanbod, het toetsen van opleidingen aan de nieuwe voorwaarden en u begeleiden bij aanvraagdossiers om een (gedeeltelijke) terugbetaling van het loon in het kader van VOV te bekomen. Aarzel niet om ons te contacteren voor meer informatie via legal@pro-pay.be.
