Hof van Justitie van de Europese Unie verwerpt de Belgische opcentiemen van 7% verschuldigd door niet-inwoners
Op 12 maart 2026 velde het Hof van Justitie van de Europese Unie (‘HvJ’) een arrest waarin het oordeelde dat de opcentiemen van 7% die verschuldigd zijn door niet-inwoners die belastbaar zijn in België op hun inkomsten van Belgische oorsprong strijdig zijn met het vrij verkeer van personen.
Bij wege van achtergrondinformatie, de belastingschuld van een Belgisch rijksinwoner wordt verhoogd met gemeentelijke opcentiemen die variëren tussen 0% en 9% afhankelijk van de Belgische gemeente waar een belastingplichtige woont. Aangezien niet-inwoners niet verbonden zijn aan een Belgische gemeente, wordt voorzien in equivalente opcentiemen die uniform vastgesteld zijn op 7%. Dit laatste percentage is soms hoger dan het percentage van de gemeentelijke opcentiemen verschuldigd door een Belgisch rijksinwoner, wat impliceert dat een niet-inwoner geconfronteerd kan worden met een hogere belastingschuld dan een Belgisch rijksinwoner in een vergelijkbare situatie. Er werd geoordeeld dat dit strijdig is met de EU regelgeving.
Een vereenvoudigd voorbeeld kan dit verduidelijken. Veronderstel een belastingplichtige met een belastbaar loon van EUR 70.000 en een belastingschuld van EUR 23.297,51, wat leidt tot het volgende:
-
Niet-inwoner die 7% opcentiemen verschuldigd is
-
EUR 23.297,51 x 7% = EUR 1.630,83
-
-
Belgisch rijksinwoner onderhevig aan 4,6% gemeentelijke opcentiemen
-
EUR 23.297,51 x 4,6% = (EUR 1.071,69)
-
- Surplus verschuldigd door de niet-inwoner EUR 559,14
Terwijl de Belgische overheid nog steeds de impact van dit arrest van het Hof van Justitie beoordeelt, impliceert het arrest dat de Belgische belastingadministratie (of de Belgische belastingrechtbanken) geen uniform vastgestelde toeslag van 7% meer kan opleggen aan niet-inwoners. Bij gebrek aan een juridisch geldig alternatief kan geargumenteerd worden dat deze toeslag in de praktijk dient te worden herleid tot 0% voor niet-inwoners, totdat nieuwe wetgeving wordt ingevoerd. Dit creëert tijdelijk een mogelijkheid tot belastingbesparing, die in bovenstaand voorbeeld neerkomt op EUR 1.630,83.
Geïmpacteerde niet-inwoners kunnen nu reeds actie ondernemen, namelijk
- Ofwel door een formeel bezwaarschrift in te dienen, wat moet gebeuren binnen een termijn van één jaar na verzending van het aanslagbiljet,
- Ofwel door een verzoek tot ambtshalve ontheffing in te dienen, in welk geval de niet-inwoner/belastingplichtige een rechtzetting over de laatste vijf jaar kan vragen.
